Το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά και πολιτιστικά μουσεία της Κύπρου. Βρίσκεται εντός του ιστορικού συγκροτήματος της Μονής Κύκκου, η οποία είναι αφιερωμένη στην Παναγία και ιδρύθηκε τον 11ο αιώνα από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ Κομνηνό.
Το Μουσείο λειτουργεί ως αναπόσπαστο μέρος της Μονής, αντίστοιχο με το σκευοφυλάκιο, και παρουσιάζει τα εκθέματά του — εικόνες, ιερά σκεύη, ξυλόγλυπτα, άμφια, κεντήματα, χειρόγραφα και άλλα αντικείμενα — όχι απλώς ως μουσειακά αντικείμενα, αλλά ως ζωντανά τεκμήρια της λατρευτικής και ιστορικής πορείας της Μονής.
Το Μουσείο εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 1998 και φιλοξενεί μια εξαιρετικά πλούσια συλλογή εκκλησιαστικών κειμηλίων, έργων τέχνης και αντικειμένων μεγάλης θρησκευτικής και ιστορικής αξίας. Ανάμεσα στα εκθέματα περιλαμβάνονται εκκλησιαστικά αντικείμενα, παλαιοί χάρτες, χαλκογραφίες, αρχαία ευρήματα και πλήθος άλλων τεκμηρίων της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Η πλειονότητα των εκκλησιαστικών αντικειμένων — όπως άμφια, εικόνες, βιβλία και χειρόγραφα — ανήκαν στη Μονή εδώ και αιώνες. Παράλληλα, στο Μουσείο εκτίθενται και αντικείμενα που είχαν λεηλατηθεί στο παρελθόν από διάφορες περιοχές της Κύπρου και πωληθεί στο εξωτερικό, τα οποία στη συνέχεια εντοπίστηκαν, αγοράστηκαν σε δημοπρασίες και επαναπατρίστηκαν.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι το τμήμα του Μουσείου που στεγάζει το Εργαστήριο Συντήρησης χειρογράφων, εικόνων και μοναστηριακών κειμηλίων. Εκεί πραγματοποιείται η συντήρηση, αποκατάσταση και διατήρηση της εκτενούς συλλογής της Μονής από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.
Πέρα από τα εκθέματα που παρουσιάζονται στους χώρους του Μουσείου, φυλάσσεται ένας εξαιρετικά μεγάλος αριθμός αντικειμένων σε ειδικά διαμορφωμένους αποθηκευτικούς χώρους. Όλα τα αντικείμενα καταγράφονται, φωτογραφίζονται και ταξινομούνται σε συλλογές. Στο πλαίσιο της πλήρους ψηφιοποίησης των συλλογών του, το Μουσείο έχει αναπτύξει και διαχειρίζεται ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό σύστημα τεκμηρίωσης, στο οποίο καταγράφεται κάθε αντικείμενο με αναλυτικές πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό, καθώς και όλες οι επεμβάσεις συντήρησης που έχουν πραγματοποιηθεί, τόσο για τις συλλογές του Μουσείου όσο και για αντικείμενα από εξωτερικές συλλογές (Μητροπόλεις, εκκλησιαστικές επιτροπές, ιδιώτες κ.ά.).
Οι συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνουν:
- Αρχαιολογική Συλλογή
- Συλλογή Εικόνων
- Συλλογή Εγγράφων, Βιβλίων και Χειρογράφων
- Συλλογή Χαρτών
- Συλλογή Υφασμάτων
- Συλλογή Χαρακτικών
- Συλλογή Ζωγραφικής
- Νομισματική Συλλογή
- Συλλογή Μολύβδινων Σφραγίδων
- Φωτογραφική Συλλογή
- Συλλογή Λαϊκής Τέχνης
- Συλλογή Αγγείων
Ώρες λειτουργίας Μουσείου (Κεντρική Μονή):
- Δευτέρα – Κυριακή: 10:00 – 17:00 (χειμερινό ωράριο)
- Δευτέρα – Κυριακή: 10:00 – 18:00 (θερινό ωράριο)
- Κλειστό τις δημόσιες αργίες
Οι ώρες λειτουργίας και τα δικαιώματα εισόδου ενδέχεται να τροποποιηθούν χωρίς προειδοποίηση. Συνιστάται οι επισκέπτες να επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες πριν την επίσκεψή τους.
Γραφείο Ιδρύματος Αρχαγγέλου:
- Δευτέρα – Τετάρτη: 08:00 – 12:00
Το Μουσείο της Ιεράς Μονής Κύκκου δεν αποτελεί απλώς έναν χώρο έκθεσης, αλλά έναν ζωντανό φορέα μνήμης, πίστης και πολιτισμού, προσφέροντας στον επισκέπτη μια μοναδική εμπειρία γνωριμίας με τη μακραίωνη εκκλησιαστική και ιστορική παράδοση της Κύπρου.
